Rijd of vlieg ik vandaag?

Mark van de Waal | 23 april 2021

Rijd of vlieg ik vandaag?

Dat is de vraag want vliegende auto’s zijn niet langer science fiction: het Nederlandse bedrijf PAL-V ontwikkelt de Liberty – een voertuig dat in enkele eenvoudige stappen verandert in een gyrocopter. Voor het voertuig dat net 660 kilogram weegt, gebruiken de ingenieurs tribologisch geoptimaliseerde polymeercomponenten van de firma igus.

Wie heeft hier niet van gedroomd: in de ochtend vanuit je eigen garage met je auto naar een klein vliegveld rijden om daar je auto te transformeren in een heuse gyrocopter, om vervolgens naar je bestemming te vliegen over alle files en obstakels heen. Klinkt als sciencefiction? Maar dat is het niet. Want het Nederlandse bedrijf Personal Air Land Vehicle – kortweg PAL-V – ontwikkeld momenteel een vliegende auto, de PAL-V Liberty. Het is al goedgekeurd voor gebruik op de weg en de certificering voor het luchtruim zal binnenkort volgen. “Toen ik de Liberty voor het eerst startte, kreeg ik kippenvel”, herinnert testrijder en Senior Vehicle Dynamics Engineer Hans Joore zich. “Alle moeite die we erin hebben gestoken, betaalde zich op dat moment uit. De auto horen starten was gewoon uniek en de rijervaring fantastisch. De PAL-V is heel soepel en gemakkelijk te besturen, en met zijn gewicht van slechts 664 kg accelereert hij echt heel goed.”

“Toen ik de Liberty voor de allereerste keer startte, kreeg ik kippenvel”

Hans Joore, Dynamics Engineer bij PAL-V

Een gyrocopter op drie wielen

De PAL-V Liberty is een gyrocopter met twee zitplaatsen en drie wielen, met een rotor die sterk doet denken aan die van een helikopter. In tegenstelling tot een helikopter is het in de Liberty vele malen makkelijker om te leren vliegen. De Liberty heeft een startbaan nodig 180 meter op een vliegveld of op privéterrein. Daar transformeert de Liberty in ongeveer 5 minuten naar een gyrocopter. Na een zogenaamde “pre-flight check” voor vertrek is het tijd om op te stijgen. Het stuur klapt omhoog, de piloot trekt de stuurknuppel tussen zijn benen naar zich toe, en het vliegplezier begint. Bij de start versnelt de motor de rotor met een diameter van 10,75 meter tot 150 omwentelingen per minuut. Het systeem schakelt dan het motorvermogen over naar de staartpropeller, die stuwkracht levert. De Liberty versnelt, de luchtstroom brengt de rotor in passieve autorotatie, en bij 300 toeren per minuut stijgt de vliegende auto op. Met een topsnelheid van 180 km/u vliegen piloot en passagier nu tot 500 kilometer, op een hoogte van maximaal 3.500 meter. Een bereik dat Liberty op de grond vele malen overtreft. Een volle tank met 100 liter benzine is genoeg voor een actieradius van liefst 1.315 kilometer.

De Liberty weegt slechts 664 kilogram mede dankzij kunststof glijlagers

Lagers van Elcee

PAL-V bevindt zich op nieuw technisch terrein, bestaande uit componenten afkomstig uit heel de wereld. Het vinden van deze onderdelen was geen gemakkelijke opgave. Zo wilden de engineers de klassieke metalen lagers zoveel mogelijk vervangen door lichtgewicht polymeerlagers om het gewicht van de vier meter lange, twee meter brede en 1,7 meter hoge vliegende auto terug te brengen tot 664 kilogram. De experts vonden uiteindelijk wat ze zochten bij igus, een bedrijf dat al decennialang producten voor de industrie ontwikkelt van lichtgewicht hoogwaardige kunststoffen. Voor de mechanica van de vliegtuigauto worden verschillende componenten gebruikt. Zo zijn alle pedalen uitgerust met polymeer flenslagers uit de iglidur G-serie, en alle aandrijvingen in de transmissie met glijlagers van het type iglidur X – een hoogwaardige kunststof die voldoet aan de brandveiligheidseisen van het Europese EASA (European Aviaton Safety Agency) en bestand is tegen temperaturen tot +250 °C bij continu gebruik. Voor de spiegelverstelling en de lagering van de ruitenwissers gebruiken de ingenieurs flenslagers uit de iglidur J-serie, een polymeer dat dankzij zijn geringe vochtopname geschikt is voor gebruik in natte of vochtige omgevingen. Daarnaast zijn de dubbele sferische EGZM lagers uit de igubal J-serie terug te vinden in de wielpositiesensoren. “De componenten van igus zijn vele malen lichter dan metalen componenten en daarmee bij uitstek geschikt voor lichtgewicht constructies”, aldus Sander de Roos, Senior Hydraulic Engineer bij PAL-V. De ingenieurs waren ook overtuigd van de duurzaamheid van de hoogwaardige kunststof componenten. “In tegenstelling tot veel metalen lagers zijn de polymeerlagers corrosiebestendig. Ze maken onderhoudsvrije droogloop zonder smeermiddelen mogelijk en kunnen de hele levensduur van het vliegtuig van ongeveer 30 jaar meegaan zonder vervanging.”

“De componenten van igus zijn vele malen lichter dan metalen componenten en daarmee bij uitstek geschikt voor lichtgewicht constructies”

Sander de Roos, Senior Hydraulics Engineer bij PAL-V

Weinig ruimte beschikbaar: ingenieurs vertrouwen op micro kabelrupsen

Kabelrupsen van igus

De engineers van PAL-V gebruiken niet alleen lagers van igus, maar ook kabelrupsen voor de geleiding van kabels voor voeding en data. Omdat klassieke kabelrupsen te groot en te zwaar waren, wordt er in de vliegende auto gebruikt gemaakt van kabelrupsen van het type E2 micro, die dankzij de kleine buigradii en inwendige hoogtes nauwelijks ruimte innemen. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van dubbelzijdig buigende TE14 kabelrupsen uit de SnapChain serie, die niet alleen een snelle en ruimtebesparende bevestiging van kabels (ook met connectoren) middels lussen mogelijk maken, maar ook veel lichter zijn dan vergelijkbare kabelrupsen. “Het veelzijdige productassortiment van igus heeft ons al vaak geholpen bij de ontwikkeling van onze vliegende auto”, zegt Sander. “Bovendien zijn er duizenden interessante componenten direct uit voorraad beschikbaar die bij andere fabrikanten niet te vinden zijn en waar we voor implementatie ook gratis testsamples van kunnen aanvragen”.

“Het veelzijdige assortiment van igus heeft ons al vaak geholpen bij de ontwikkeling van onze vliegende auto”

Sander de Roos, Senior Hydraulics Engineer bij PAL-V

Levering gepland voor 2022

Liberty kan al snel in het luchtruim te bewonderen zijn. PAL-V heeft al een belangrijke mijlpaal bereikt: goedkeuring voor het Europese wegverkeer. De volgende stap is nu goedkeuring voor deelname aan het luchtverkeer. In 2021 vinden de eerste vliegproeven plaats. En in 2022 wil het Nederlandse bedrijf de eerste vliegmachines uitleveren. En de prijs? Aan het vliegplezier hangt wel een prijskaartje. De Sport Edition kost net geen 300.000 euro, de Pioneer Edition rond de 500.000 euro. Echter de PAL-V in operatie is volgens de fabrikant acht keer goedkoper dan helikopters. Bovendien hebben eigenaars een vliegbrevet van het type PLL (Private Pilot License) nodig. Pal-V heeft hiervoor de PAL-V FlyDrive Academy opgericht. Zodat helemaal niets de vlucht over kilometerslange files meer in de weg staat.

Commentaar op dit artikel

Schrijf alsjeblieft een commentaar.

Uw commentaar zal worden gemodereerd door een admin voor de activering.